Executoriaal Beslag Opgeheven: Dwangsommen Niet Verbeurd omdat aan Veroordeling Was Voldaan

Een broer legt voor € 100.000 aan dwangsommen executoriaal beslag op het aandeel van zijn broer in de voormalige ouderlijke woning. De woning is verkocht aan een derde; levering moet plaatsvinden vóór 1 april 2026. Het beslag blokkeert de overdracht. De voorzieningenrechter van de Rechtbank Rotterdam maakt op 27 februari 2026 korte metten: de dwangsommen zijn niet verbeurd, het beslag wordt opgeheven.

De uitspraak (ECLI:NL:RBROT:2026:2079) biedt waardevolle lessen over de vraag wanneer een veroordeling tot het verstrekken van documenten is nagekomen – en wat er gebeurt als de wederpartij een inzageaanbod negeert.

De feiten: ruzie over een nalatenschap en een bedrijf

Twee broers zijn ieder voor 50% aandeelhouder in een autoschadebedrijf. Broer A is tevens bestuurder. Het geschil gaat echter niet over het bedrijf zelf: de broers zijn al langere tijd verwikkeld in een conflict over de afwikkeling van de nalatenschap van hun ouders en de ontmanteling van de onderneming.

In dat kader heeft de rechter bij vonnis van 27 november 2024 broer A veroordeeld om broer B inzage te geven in de volledige administratie van de BV over de boekjaren 2019 tot en met 2023. Aan die veroordeling is een dwangsom verbonden van € 5.000 per dag, met een maximum van € 100.000.

Wat deed broer A na het vonnis?

Broer A heeft de dag na het vonnis 33 digitale bestanden per e-mail aan broer B gestuurd. Daarnaast heeft hij broer B schriftelijk uitgenodigd om op locatie de papieren in- en verkoopfacturen in te zien. Broer A beschikte niet over een verwerkte boekhouding – hij had alleen de ruwe brondocumenten.

Broer B vond dit onvoldoende. Volgens hem had broer A een deugdelijk verwerkte boekhouding moeten aanleveren – niet slechts een stapel losse documenten. Broer B is nooit op de uitnodiging ingegaan om de papieren stukken op locatie te komen inzien.

Broer B stelde zich op het standpunt dat het maximum aan dwangsommen – € 100.000 – was verbeurd. Hij legde executoriaal beslag op het aandeel van broer A in de voormalige ouderlijke woning. Die woning was inmiddels verkocht aan een derde, met als uiterste leveringsdatum 1 april 2026. Het beslag maakte levering onmogelijk.

De kernvraag: wat betekent “volledige administratie”?

Het geschil draait om de uitleg van de veroordeling. Broer B las daarin een verplichting om een deugdelijke, verwerkte boekhouding te verstrekken. Broer A meende dat hij moest laten zien wat er was – alle bestaande financiële stukken, hoe rommelig ook.

De voorzieningenrechter oordeelt dat de veroordeling betrekking heeft op het geven van inzage in de bestaande administratie. De veroordeling schept géén verplichting om een boekhouding te laten opstellen of verwerken als die niet bestaat. “Volledige administratie” betekent: álle financiële documenten die er zijn – niet een opgeschoonde jaarrekening.

Het oordeel: dwangsommen niet verbeurd, beslag opgeheven

De voorzieningenrechter concludeert dat broer A aan de veroordeling heeft voldaan. Hij heeft de digitale bestanden verstuurd én inzage in de papieren documenten aangeboden. Dat broer B nooit is komen kijken, komt voor zijn eigen rekening en risico.

De dwangsomvordering is daarmee summierlijk ondeugdelijk in de zin van art. 705 lid 2 Rv. Het executoriale beslag wordt opgeheven. Broer B wordt veroordeeld in de proceskosten van € 1.860,77.

Waarom dit voor de praktijk belangrijk is

Deze uitspraak raakt een scenario dat ik in de praktijk vaker tegenkom: iemand wordt veroordeeld om documenten te verstrekken, probeert daaraan te voldoen, maar de wederpartij vindt het resultaat onvoldoende en claimt dwangsommen. De vraag is dan: wat moest er precies worden geleverd?

De lessen uit deze uitspraak zijn helder:

• Voldoe direct en aantoonbaar aan een veroordeling. Broer A stuurde de dag na het vonnis al 33 bestanden per e-mail. Dat digitale spoor was cruciaal bewijs dat hij direct actie had ondernomen.
• Bied inzage aan en leg dat schriftelijk vast. Door broer B per e-mail uit te nodigen voor inzage in de papieren facturen, creëerde broer A een bewijsstuk. Het schriftelijke aanbod beschermde hem later in de procedure.
• Accepteer een inzageaanbod – of verlies uw positie. Dat broer B nooit kwam kijken, ondermijnde zijn eigen standpunt fataal. De rechter rekende het hem aan: wie inzage krijgt aangeboden en daar geen gebruik van maakt, kan niet klagen dat hij niets heeft ontvangen.
• “Volledige administratie” is niet hetzelfde als “deugdelijke administratie”. Een veroordeling tot het verstrekken van de administratie verplicht u om te laten zien wat er is – niet om te creëren wat er niet is. Dit onderscheid kan het verschil maken tussen wel of geen dwangsommen.
• Executoriaal beslag kan snel worden opgeheven als de vordering niet deugt. Art. 705 Rv biedt een effectief middel. De rechter toetst of de vordering summierlijk ondeugdelijk is – een volledige bewijsvoering is niet nodig.

De urgentie: beslag blokkeert vastgoedlevering

Een bijzonder aspect van deze zaak is de tijdsdruk. De voormalige ouderlijke woning was verkocht aan een derde partij, met een leveringsdeadline van 1 april 2026. Het beslag maakte overdracht bij de notaris onmogelijk. Die urgentie verklaart mede waarom de voorzieningenrechter bereid was om in kort geding in te grijpen: het beslag trof niet alleen broer A, maar ook een onschuldige koper.

Dit onderstreept een belangrijk risico van executoriaal beslag op onroerend goed. Wie beslag legt op een woning die aan een derde is verkocht, kan niet alleen een opheffingskortgeding verwachten, maar riskeert ook schadeclaims van de koper.

Tot slot

Het onderliggende conflict tussen de broers – over de nalatenschap en de afwikkeling van hun bedrijf – is met deze uitspraak niet beslecht. Maar de voorzieningenrechter heeft wel een duidelijk signaal afgegeven: wie executoriaal beslag legt op basis van dwangsommen die niet zijn verbeurd, wordt teruggefloten.

Voor partijen die met een vergelijkbare situatie worden geconfronteerd – of het nu gaat om het opheffen van beslag, het nakomen van een veroordeling tot inzage, of het incasseren van dwangsommen – is het zaak om tijdig juridisch advies in te winnen. De details bepalen of dwangsommen verbeurd zijn of niet.