Tweedehands auto met motorpech: waarom art. 7:18 lid 2 BW de verkoper sinds 2022 vrijwel altijd aansprakelijk maakt

Sinds 27 april 2022 geldt voor consumentenkoop een dwingendrechtelijke regel die in de praktijk vrijwel onbekend is — ook bij feitenrechters. Wie haar wél inroept, wint bijna iedere zaak over een gebrekkige tweedehands auto. Een korte uiteenzetting van art. 7:18 lid 2 BW en waarom u deze norm in iedere autozaak expliciet moet noemen.

Wat er in 2022 veranderde

Tot 27 april 2022 werd de aansprakelijkheid van een autoverkoper voor verborgen gebreken vrijwel uitsluitend beoordeeld aan de hand van art. 7:17 BW — de "subjectieve" conformiteitstoets. Daarbij weegt de rechter mee wat de koper redelijkerwijs mocht verwachten, gegeven leeftijd, kilometerstand, prijs en eventuele exoneraties als "zo gezien, zo gekocht".

Per die datum is — ter implementatie van Richtlijn (EU) 2019/771 — een tweede, parallelle norm ingevoerd: art. 7:18 lid 2 BW. Bij iedere consumentenkoop moet de verkochte zaak óók geschikt zijn voor de doeleinden waarvoor zaken van hetzelfde type gewoonlijk worden gebruikt. Dat is de objectieve conformiteitstoets.

Een tweedehands auto wordt gewoonlijk gebruikt om mee te rijden. Een gebrek dat aan dat normale gebruik in de weg staat — een doorgebrande motor, een gescheurde krukas, structurele olielekkage, een onveilig remsysteem — levert dus per definitie objectieve non-conformiteit op. Ongeacht prijs, leeftijd of kilometerstand.

De dubbele uitdrukkelijkheidstoets (art. 7:18 lid 6 BW)

Afwijken van deze norm kan, maar alleen onder zware voorwaarden. Art. 7:18 lid 6 BW eist dat:

• de verkoper de consument uitdrukkelijk heeft gewezen op het specifieke gebrek; én
• de consument dat specifieke gebrek uitdrukkelijk en afzonderlijk heeft aanvaard.

Beide eisen zijn cumulatief. "Uitdrukkelijk en afzonderlijk" betekent: een actieve, ondubbelzinnige handeling, los van de overige overeenkomst. Een bedingetje in de algemene voorwaarden, een handtekening onder een verkoopfactuur of een mondelinge waarschuwing volstaat niet.

Wat dit in de praktijk verandert

Twee dingen, en ze zijn allebei groot:

• De onderzoeksplicht van de koper (art. 7:17 lid 5 BW) speelt geen rol meer voor objectieve gebreken. Of de koper de auto wel of niet had laten keuren, doet er niet meer toe. Het risico van verborgen rijgebreken ligt dwingendrechtelijk bij de verkoper.
• Stilzwijgende of afgeleide instemming met gebreken telt niet. Alleen een actieve, expliciete aanvaarding van een specifiek benoemd gebrek doet de aansprakelijkheid wijken.

In vrijwel iedere consumentenkoopzaak rond een tweedehands auto met een rij- of veiligheidsgebrek slaat de balans dwingend door naar de koper.

Wat rechters nog vaak fout doen

In een recent NTBR-artikel (Jansen, NTBR 2026/3) wordt overtuigend uiteengezet dat de lagere rechtspraak deze norm grotendeels miskent. De meeste feitenrechters passen onverkort art. 7:17 BW toe, inclusief de onderzoeksplicht, en wijzen vorderingen van consumenten af op grond van bedingen die onder het nieuwe regime niet meer kunnen worden tegengeworpen.

Concreet noemt Jansen het arrest van het Hof Amsterdam van 4 november 2025 (Range Rover, gebroken krukas) en twee uitspraken van het Hof Arnhem-Leeuwarden van 28 januari 2025. In al deze zaken werd de verkeerde maatstaf aangelegd.

De praktische les: roep art. 7:18 lid 2 BW expliciet in. Wie dat niet doet en uitsluitend op art. 7:17 BW een beroep doet, riskeert dat de rechter terugvalt op de oude — en voor de verkoper veel gunstiger — toets.

Conclusie

Sinds april 2022 is de positie van de consument-koper bij verborgen gebreken aan een tweedehands auto fundamenteel sterker dan voorheen. Bij ieder rijgebrek of veiligheidsgebrek geldt: objectieve non-conformiteit, tenzij de verkoper kan bewijzen dat het specifieke gebrek uitdrukkelijk en afzonderlijk is aanvaard. Dat bewijs is in de praktijk vrijwel nooit te leveren.

Wanneer snel handelen geboden is — bijvoorbeeld omdat de wederpartij de auto wil verkopen of demonteren — biedt een kort geding uitkomst. In andere gevallen volstaat een gerichte aansprakelijkstelling, gevolgd door een bodemprocedure. Roep in beide gevallen art. 7:18 lid 2 BW expliciet in. Het verschil tussen een verloren en een gewonnen zaak.